Ban Thanh tra nhân dân trong cơ quan, đơn vị là tổ chức do cán bộ, công chức, viên chức và người lao động bầu ra, nhằm phát huy quyền làm chủ, tăng cường giám sát nội bộ.
Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân thực hiện theo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và các quy định của cơ quan, đơn vị.
1. Tuân thủ theo quy định của pháp luật; thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn được giao; bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch; mọi ý kiến, phản ánh của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được phản ánh trung thực đến người có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.
2. Không được lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn để kích động, dụ dỗ, lôi kéo công chức, viên chức, người lao động để thực hiện các hành vi trái pháp luật.
3. Làm việc theo chế độ tập thể và quyết định theo đa số.
Đây không phải là cơ quan thanh tra nhà nước mà là tổ chức giám sát của tập thể cán bộ trong cơ quan.
II. Vị trí, vai trò
Cầu nối giữa cán bộ, công chức với lãnh đạo cơ quan
Giám sát việc thực hiện dân chủ nội bộ
Phòng ngừa vi phạm, tiêu cực
Tăng cường công khai, minh bạch
Nơi nào Ban Thanh tra nhân dân hoạt động tốt thì môi trường làm việc dân chủ, đoàn kết và hiệu quả cao.
III. Nhiệm vụ, quyền hạn
1. Nhiệm vụ
Giám sát chế độ, chính sách cán bộ
Giám sát quy chế dân chủ
Giám sát tài chính, tài sản
Giám sát nghị quyết hội nghị cán bộ, công chức
Tiếp nhận, tổng hợp kiến nghị
Kiến nghị xử lý vi phạm
2. Quyền hạn
Yêu cầu cung cấp tài liệu
Tham dự các cuộc họp liên quan
Lập biên bản, báo cáo giám sát
Kiến nghị cơ quan có thẩm quyền
Theo dõi việc thực hiện kiến nghị
IV. Nội dung giám sát chủ yếu
1. Quy chế dân chủ
Công khai tài chính
Công khai thi đua, khen thưởng
Phân công nhiệm vụ
Tổ chức hội nghị cán bộ, công chức
2. Tài chính, tài sản
Thu, chi ngân sách
Chi tiêu nội bộ
Mua sắm tài sản
Quản lý tài sản công
3. Chế độ, chính sách
Nâng lương
Thi đua, khen thưởng
Nghỉ phép
Bảo hiểm xã hội
4. Kỷ luật, kỷ cương
Giờ giấc làm việc
Thực hiện nhiệm vụ
Chấp hành nội quy
V. Hạn chế
Hoạt động còn hình thức
Chưa chủ động giám sát
Kỹ năng giám sát hạn chế
Theo dõi sau giám sát chưa chặt chẽ
VI. Giải pháp
1. Nâng cao nhận thức
Tuyên truyền vai trò Ban Thanh tra nhân dân
2. Hoàn thiện quy chế
Quy định rõ nhiệm vụ từng thành viên
3. Nâng cao chất lượng giám sát
Xây dựng kế hoạch hằng năm
Lựa chọn nội dung trọng tâm
4. Tăng cường phối hợp
Phối hợp với lãnh đạo, công đoàn
5. Phát huy vai trò người đứng đầu
Tạo điều kiện hoạt động
Tiếp thu kiến nghị
VII. Kết luận
Ban Thanh tra nhân dân là thiết chế quan trọng góp phần thực hiện dân chủ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, xây dựng cơ quan trong sạch, vững mạnh.